user_mobilelogo
facebook_page_plugin

dauner maare

De maaren zijn waarschijnlijk het bekenste waarmerk van de Vulkaneifel. De cirkelvormige meren met een diepe tot azuurblauwe kleur, omgeveb door groen beboste hellingen, zijn de veelzeggende "ogen" , die de zachtjes over het landschap glijdende ballonvaarder tegemoet stralen en ook van postkaarten sieren.

Vanuit de lucht kan met de voormalige kraters duidelijk zien. Naast een bergkratermeer en de elf met water gevulde maaren kan men er nog veel meer herkennen, enkele liepen toendertijd dood en zijn nu hoogvenen, anderen liggen inmiddels compleet droog en zijn enkel nog herkenbaar als cirkelvormige laagte. Tot nu toe heeft men 77 maaren aan kunnen tonen in de Vulkaneifel.

maar stadiaAlles behalve onschuldig.maartrechter

Bij een eruptie van een maar is het ware "de hel op aarde". De afbeelding op de achtergrond toont de eruptie van de grotere van beide Ukinrek-Maaren in Alaska, 1977. Met een diameter van ongeveer 300 m is hij vast en zeker een kleintje van zijn soort. Desalniettemin heeft hij rond 10 miljoen m³ materiaal uitgestoten. Zijn vulkanische as steeg tot op een hoogte van 6500 m en daalde zelfs nog op een afstand van 160 km neder als asregen.

Dankzij het onderzoek naar de maaren en de observatie en het onderzoek naar actuele maarerupties, zoals deze op de Aleoeten, weten we tegenwoordig zeer precies hoe de maaren in de Vulkaneifel zijn ontstaan en welke dramatische gevolgen hun ontstaan op het landschap moet hebben gehad.

Wat gebeurt er? Vloeibare magma komt bij het op waterhoudende lagen. Dit water verdampt in een klap met massieve explosies als gevolg. Het omringende gesteente aan de contactpunten breekt, wordt naar boven getransporteerd en uitgestoten. De vrijgekomen explosiekamer valt vervolgens ineen waarna een trexhter aan het aardoppervlak over blijft, omringd door een ringvormige verhoging bestaande uit uitgestoten gesteente, een maar is ontstaan. De ingevallen trechter kan vervolgens vollopen met water waarna een maarmeer ontstaat.

In de loop van duizenden en miljoenen jaren zal het uiterlijk van zo'n maar veranderen. De sporen in het landschap blijven bestaan, net zoals in de Vulkaneifel. Laat ons hier dus op een spannende ontdekkingsreis gaan.

 

01 dauner maare

Inspiratie voor dichters en denkers.

logo adobe pdfDe Dauner Maare, met op de eerste plaats het Weinfelder Maar - ook wel het Totenmaar genoemd - behoren tot de favoriete motieven van de Duitse landschapsschilder Fritz von Wille (1860 - 1941). Voor de sfeervolle grijze voorbijtrekkende Eifelwolken straalt middenin pasteus aangebracht Eifelgoud aan de kraterhellingen de “Blaue Blume”. Steeds weer staat ook het aan Sint Maarten opgedragen origineel kapel aan het noordelijke einde van het Weinfelder Maar centraal in de schilderijen van de kunstenaar.

Deze kracht- en sfeervol vastgehouden grote Eifelschilderijen hebben reeds in de vroege jaren de stugge charme en de fascinatie van de Eifelmaaren wereldwijd bekend gemaakt. De met Fritz von Wille bevriende dichteres Clara Viebig (1860 - 1952) koos voor de Eifel als toneel voor haar sociaalkritische romans en novellen. Van haar is de uitspraak “De maaren zijn de ogen van de Eifel” afkomstig.

Wat tot op de dag van vandaag een fascinatie voor schilders en dichters is, is net zo boeiend voor wetenschappers. Zo waren de maarmeren van de Eifel rond 1915 de favoriete onderzoeksobjecten van de beroemde limnoloog August Thienemann (1882 - 1960), die op basis van de in de Eifel verkregen resultaten de theorie van de verschillende meertypes formuleerde, evenals de afhankelijkheid van de in het water levende organismen van de omgevingsvoorwaarden in het meer vaststelde.

01 sangweiher maar

Een maar met een "middeleeuws meer" vol vogels.

SANWEIHER

Coördinaten:  50°08'59"n / 06°52'19"E  

Hoogteligging: 399m (+mv)

Maar-dimensie: ca. 600 x 500m

 

HET HUIDIGE MEER

Meer-diameter: 285m W-E, 135m N-S

Geologie

Het maar ligt in op de ovegang van 3 eenheden van de devonische Unterems: Van zuidoost naar noordwest komen de Eckfeld- en Reudelsterz-lagen van zand-leemstenen, grauwacken en kwartsieten voorbij. Vervolgens komen ook nog de Beinhausen-lagen erbij, die beneden uit lichte zand-leemstenen en boven uit donkere kleischalie en leemstenen bestaan. Geomorfologisch gezien ligt het maar in een opvallend breed dal van een zijrivier van de Alf. In het zuidenoosten heeft men lapilli-tufsteen en ten noorden ervan sintel aangetoond. Zodoende moeten de erupties richting het noorden en zuidoosten hebben plaatsgevonden.

Bijzonderheden

Deze natuurlijke kom, veroorzaakt door het droge maar , werd sinds 1346 als vijver gebruikt en was eigendom van de Graaf van Daun, vanaf 1665 de keurvorst van Trier. In 1774 werd de vijver gemeten met een resultaat van 113500 m². Later werd hij ontwaterd en voor argrarische doeleinden gebruikt.

In 1983 werd dit gebied uitgeroepen tot natuurreservaat. En in 1987 werd in de afvoer een palwerk ingebouwd zodat dit bereik weer onder water liep. Er ontstonden zeggen- en biesbestanden net als rondom wilde weiden. Deze zijn van groot belang voor de vogels, zowel voor de inheemse, maar ook voor de trekvogels!

Murmes maar

Het maar van de keurvorst.

MÜRMES

Coördinaten:  50°09'15"n / 06°53'32"E  

Hoogteligging: 407m (+mv)

Maar-diameter:  150m (SE-deel van het ven. 50%)

Trechter-diepte: 45m

Ven-vorm: ovaal, 620m NW-SE; 280m NE-SW

Geologie

Het maar vormt het zuidoosten van het vengebied en heeft een radius van 150 m met een diepte van 45 m. Men vindt in het zuidwesten en noordoosten kleinere tefra-afzettingen. De primaire eruptie vond plaats in richting noordwest/snelweg en kan daar ook worden aangetoond. De maartrechter ligt grotendeels in de onderdevonische, grijsgroene zand- en leemstenen - deels kwartsitisch - van de Reudelsterz-lagen, omgeven door de grijze leemstenen, kwartsitische zandstenen en kleischalie van de Eckfeld-lagen.

Bijzonderheden

Het natuurreservaat “Mürmes” is een ovaal ven met vier meter dikke veenlagen. Zeldzame planten zoals het smalbladige wollegras, de ronde zonnedauw, het varkenskervel-torkruid, de klimopwaterranonkel of de gevlekte orchis groeien op het oppervlak hier. Met de dichtbijzijnde Sangweiher en de Jungferweiher biedt zich hier voor de vogelwereld een belangrijke rust- en stopplaats. Rond 1400 legde de keurvorst van Trier in dit gebied drie visvijvers aan, waarbij het Mürmes-Maar als bovenste vijver werd gebruikt. In de periode rond 1800-1950 konden de bevolking aldaar turf steken, aangezien de afsluitdam was vernietigd en het water af kon lopen.

Sinds 1978 staat het 43 hectare grote natuurreservaat onder bescherming en is het in bezit van NABU Daun en het district Vulkaneifel. Sindsdien wordt het ven door een beteugelingsdam gecontroleerd weer vernat en zodoende gerenatureerd.

pulvermaar

Het maar uit een prentenboek.

PULVERMAAR

Coördinaten:  50°07'53"N / 06°55''32"E

Hoogteligging: 418m (+mv)

Trechter-diameter:  651 - 735m

Trechter-diepte: 150 - 200m

Trechterleeftijd: ca. 23.000 jaar

Meer-oppervlakte: 377.000m²

Diepte-vandaag:  ca. 74m

Geologie

Het substratum bestaat hier uit onderdevonische kleischalie, zandstenen en grauwacken (Siegen-laag/Herdorf-lagen), de nagenoeg helemaal zijn bedekt met maar-tufsteen.

Bijzonderheden

Het Pulvermaar ziet eruit alsof het uit een prentenboek komt: Het is het beste bewaard gebleven maar in de Eifel. De trechter is volledig gevuld met water en omringd door een nagenoeg gesloten tufsteen-dam (max. hoogte ca. 45 m). Bovendien is het het maarmeer met het grootste wateroppervlak en de grootste meerdiepte in de Eifel en één van de diepste meren in Duitsland!

In de tufsteen-groeve aan de zuidelijke binnenhelling van de maartrechter zijn de lagen van de tufsteen-dam opgestapeld tot wel 10 m hoog. Van beneden gezien, bestaan de eerste 8 m uit een afwisselende lagen van grove (vooral gebroken leisteen met verschillende afmetingen) en fijne lagen (as). Zij werden door turbulente, ca. 200°C hete pyroclastische stromen direct na de explosie uit de trechter komend, neergeslagen. De bovenste 2 m bestaan fijne, gelijkmatige lagen as, die later werden uitgewassen. In het zuiden, direct langs de oeverweg, ziet met een basaltische gang in de dam. Waarschijnlijk heeft hij zich, van de Römerberg komend, door de maartefra (pyroclastische afzetting) doorgedrukt.

Gesundland
daun
eifelsteig
eifel
adv vulkan
Advertentie
ph-48
PH 48